PFAS en bestrijdingsmiddelen in voeding: zo beperk je de risico’s

PFAS en bestrijdingsmiddelen zijn niet hetzelfde.

PFAS is een verzamelnaam voor een grote groep chemische stoffen. Ze worden bijvoorbeeld gebruikt omdat ze water, vet en vuil afstoten. PFAS breken nauwelijks af en kunnen daardoor lang in het milieu blijven. Via water, bodem en voedsel kunnen ze uiteindelijk in het menselijk lichaam terechtkomen.

Bestrijdingsmiddelen worden gebruikt om gewassen te beschermen tegen bijvoorbeeld insecten, schimmels en onkruid. Op groente en fruit kunnen kleine resten van deze middelen achterblijven.

Sommige stoffen vallen binnen beide groepen, maar dat geldt lang niet voor alle PFAS of bestrijdingsmiddelen.

Welke producten bevatten bestrijdingsmiddelen?

Op verschillende soorten groente en fruit kunnen resten van bestrijdingsmiddelen worden gevonden. Vooral producten zoals citrusvruchten, aardbeien en spinazie worden regelmatig genoemd.

Het gaat daarbij niet altijd om één middel. Op één product kunnen resten van meerdere verschillende bestrijdingsmiddelen aanwezig zijn.

Voor afzonderlijke middelen gelden wettelijke normen. Over het effect van meerdere middelen tegelijk, het zogenoemde cocktaileffect, is nog niet alles bekend.

Zijn PFAS en bestrijdingsmiddelen schadelijk?

Langdurige blootstelling aan bepaalde PFAS kan schadelijk zijn voor de gezondheid. Sommige PFAS kunnen onder andere invloed hebben op het afweersysteem.

Ook bij bestrijdingsmiddelen hangt het gezondheidsrisico af van het soort middel, de hoeveelheid en hoe vaak iemand eraan wordt blootgesteld.

Daarom gelden er regels voor hoeveel van deze stoffen in voedsel en drinkwater aanwezig mogen zijn.

Bevat biologisch eten minder bestrijdingsmiddelen?

Biologische producten bevatten over het algemeen minder resten van chemisch-synthetische bestrijdingsmiddelen.

Biologisch eten kan daarom helpen om je blootstelling aan deze bestrijdingsmiddelen te verminderen.

Voor PFAS werkt dat anders. PFAS kunnen namelijk aanwezig zijn in water, lucht en bodem. Daardoor kunnen ze ook in biologische producten terechtkomen.

Biologisch eten betekent dus niet automatisch dat een product vrij is van PFAS.

Hoe kun je PFAS en bestrijdingsmiddelen zoveel mogelijk vermijden?

Helemaal voorkomen dat je PFAS of resten van bestrijdingsmiddelen binnenkrijgt, is vrijwel onmogelijk. Je kunt je blootstelling wel proberen te verkleinen.

1. Eet gevarieerd

Eet niet iedere dag dezelfde producten. Door af te wisselen tussen verschillende soorten groente, fruit, granen, vlees, vis en plantaardige producten verklein je de kans dat je steeds dezelfde stoffen binnenkrijgt.

2. Kies regelmatig voor onbewerkte producten

Verse en weinig bewerkte producten gaan door minder productiestappen en komen met minder verpakkingsmateriaal in aanraking.

Daarom is het verstandig om regelmatig voor verse en onbewerkte voeding te kiezen.

3. Let op waar je eten vandaan komt

Binnen Europa gelden regels voor het gebruik van bestrijdingsmiddelen. Ook zijn er voor sommige gebieden specifieke gezondheidsadviezen.

Zo adviseert het RIVM om zo min mogelijk zelfgevangen vis en mosselen uit de Westerschelde te eten vanwege PFAS. Ook voor eieren van hobbykippen gelden vanwege PFAS gezondheidsadviezen.

4. Kies eventueel vaker biologisch

Wil je vooral minder resten van bestrijdingsmiddelen binnenkrijgen? Dan kun je ervoor kiezen om bepaalde producten biologisch te kopen.

Dat hoeft niet voor al je boodschappen. Je kunt bijvoorbeeld beginnen met producten die je vaak eet.

Zit PFAS ook in drinkwater?

Ja. PFAS kunnen ook via drinkwater het lichaam binnenkomen.

Hoeveel PFAS in drinkwater voorkomt, hangt onder andere af van de bron van het water. In oppervlaktewater kunnen PFAS aanwezig zijn die lastig volledig te verwijderen zijn.

Als consument heb je hier zelf weinig invloed op. Daarom zijn regels voor het gebruik en de uitstoot van PFAS belangrijk om de hoeveelheid in het milieu te verminderen.

Moet je groente en fruit vermijden vanwege bestrijdingsmiddelen?

Nee. Het is niet verstandig om groente en fruit helemaal te vermijden uit angst voor bestrijdingsmiddelen.

Groente en fruit blijven belangrijk voor een gezond voedingspatroon. De beste aanpak is daarom vooral om gevarieerd te eten en regelmatig af te wisselen tussen verschillende producten.

Wil je je blootstelling verder beperken? Kies dan vaker voor verse en onbewerkte producten, let op de herkomst van voedsel en koop eventueel bepaalde producten biologisch.

Helemaal vrij van PFAS en bestrijdingsmiddelen eten is vrijwel onmogelijk. Met bewuste en gevarieerde keuzes kun je de hoeveelheid die je binnenkrijgt wel beperken.